ÇOCUK TERBİYESİ

Çocuk, kıymetli bir cevher gibi temiz olup mum gibi her şekli alabilir. Temiz ve münbit bir toprak gibi olup hangi tohum atılırsa onu yetiştirmeye müsaittir. Fesat tohumu atılmasına mani olup iyilik tohumu ekilmeli ki dünya ve âhiret saadetine kavuşsun.

Bütün kötülüklerin başı kötü arkadaştır. Kötü arkadaşları onun küstah, yalancı, hırsız, saygısız ve korkusuz olmasına sebep olabilir. Senelerce de bu kötü huylardan kurtulamaz.

Çocuk iyi bir iş yapınca o işinden dolayı onu övmeli, aferin demeli, sevindirecek bir şey vermeli, insanların yanında onu takdir etmelidir. Bir kabahat işler veya kötü bir söz söylerse bir kaç defa görmemezlikten gelmeli, sık sık azarlamamalıdır. Sık sık azarlanan çocuk, cesaretlenir, gizli yaptıklarını açıktan yapmaya başlar.

Baba, baba olduğunu, büyük olduğunu hissettirmelidir. Anne çocuğu babası ile korkutmalıdır.

Gevşek olmaması için gündüz uyutmamalı, bedeninin kuvvetli olması için de yumuşak yataklarda yatırılmamalıdır.

Hergün bir saat kadar oynamasına izin vermeli ki çocuk sıkılmasın. Sıkılmak ve üzülmekten kötü huy hâsıl olur ve kalbi körleşir.

Hiç kimseden para almasına müsaade etmemelidir. Fazla konuşmamasını, yemin etmemesini, sorulmadan bir şey söylenmemesini, büyüğe saygı göstermesini öğretmelidir.

Yedi yaşına girince tatlılıkla namaz kılmaya alıştırılmalıdır, on yaşına girince hâlâ namaz kılmıyorsa kızarak, hafif döverek namaz kıldırmalıdır.

İyi insanların güzel hallerini anlatıp onlar gibi olmaya, kötü insanların kötülüklerini anlatıp onlar gibi olmamaya dikkat etmesi öğretilmelidir.

Her işi âdet olarak yapmaması gerektiğini, niyetle şuurla yapması gerektiğini anlatmalıdır. Meselâ yemekten maksat, kulun Rabbine ibâdet etmesi için gerekli kuvvet ve gıdayı almak olduğu, dünyadan maksat âhiret için azık toplamak olduğu öğretilmelidir.

Küçük yaşında böyle terbiye edilirse taş üzerine yazılan yazı gibi olur ve kolay kolay silinmez.

Hadîs-i şerifte «Ahlâkınızı güzelleştirin» buyrulmuştur. En vahşi hayvan bile terbiye ile ehlileştiriliyor. Hiç bir zaman elma çekirdeğinden portakal olmaz. Fakat onu büyüterek gerekli aşı ve kültürel tedbirler alarak kaliteli elma veren bir ağaç olarak yetiştirmek mümkündür. Bunun gibi insan tabiatında bulunan bazı arzular yok edilmez, fakat terbiye edilebilir.

Her şeyi zıddı, tersi kırar. Kötü huyları iyi huylar yok eder. Bu bakımdan kendini zorla da olsa iyi işler yapmaya alıştırmalı, onları âdet haline getirmelidir, İşleri ve ahlâkı iyi olan insanlarla arkadaşlık edilirse bu güzel huylar kendiliğinden onun tabiatı olur. Bu esaslar dahilinde çocuklar yetiştirilirse dünya ve âhiret saadeti elde edilir. (Bu yazı kıymetli kitaplardan istifade edilerek hazırlanmıştır.)